Brakial pleksus, kol ile boyun bölgesinde bulunan; kol, el bileği ve parmak hareketlerini sağlayan sinir ağına verilen isimdir. Brakial pleksus yaralanması ise, doğum sırasında meydana gelen travmanın sinir ağına zarar vererek çocuğun kolunu kullanamamasına neden olan klinik bir tablodur. Brakial pleksusun üç temel risk faktörü vardır. Bunlar: Bebeğe ait faktörler (neonatal), anneye ait faktörler (metarnal) ve doğumla ilişkili faktörlerdir. En önemli risk faktörü doğum ağırlığının 4000 gramın üzerinde olması durumudur. Bunun yanı sıra; çocuğun makat gelişli olması (yani bebeğin ters doğması), şeker hastalığı, aşırı kilo alımı, annenin yaşının 35’ten büyük olması, annenin leğen kemiğinin anatomik yapısı da brakial pleksus için risk faktörü olarak tanımlanmıştır.

Doğum esnasında bebeğin baş-boyun bölgesinin aşırı gerilmesi veya bebeğin başının aşırı derecede yana eğilmesiyle (lateral fleksiyon) sinir ağında zedelenme meydan gelir. Sinir ağında meydan gelen zedelenmenin yerine göre çocuğun kolunu kullanım oranı değişiklik göstermektedir. Eğer ciddi bir yaralanma söz konusuysa çocuk kolunun tamamını kullanamayacaktır.
Brakial pleksusun en belirgin klinik özelliği, çocuğun etkilenmiş kolundaki kas sertliğinde meydana gelen değişimdir. Bebeğin kolu diğerine göre çok daha yumuşaktır ancak kolun görünümü dolgun ve tok bir görüntüye sahiptir. İlerleyen dönemlerde aktif hareketlerin başlamasıyla birlikte de çeşitli patolojiler gözlemlenir. Örneğin; çocuk dönme sırasında etkilenmiş kolunu gövdenin altından kurtaramaz veya anne bebeği/çocuğu kucağına aldığında sanki kol bebeğe ait değilmişçesine yana düşer. Çocuk kendisine uzatılan objelere karşı sağlam taraf elini kullanır, etkilenmiş kolunu destek için kullanmadığından denge problemleri yaşar. Büyümeyle birlikte çocuğun dönemine uygun aktiviteleri etkilenmiş kolu nedeniyle tam olarak yapamamasına bağlı olarak çocukta motor (hareket) ve duyusal büyüme gerilikleri görülür. Bununla birlikte kas-kemik gelişim uyumsuzluğu, kas kısalıkları ve bunların neden olduğu eklem sertlikleri (kontraktürleri) fiziksel açıdan çocukta geriliklere sebep olur.

BRAKİYAL PLEKSUS REHABİLİTASYONU

Brakial Pleksus doğumla birlikte görülen bir problemdir ve fark edildiği andan itibaren özel bir bakım ve tedavi gerektirir. Bu noktada çocuğun dönemine uygun olarak değerlendirilmesi ve etkilenimin miktarının belirlenmesi tedavi hedefleri için kilit noktayı oluşturur. Değerlendirmenin ardından çocuk uygun bir rehabilitasyon programına alınır. Rehabilitasyonda çocuğun kolunun doğru şekilde pozisyonlanması hayati önem taşır. Çünkü omuz ve kol kaslarının zayıf olması nedeniyle kaslar omuz başına yeteri kadar destek olamazlar ve omuzda çıkıklar görülür. Bu yüzden aile eğitimi de pozisyonlamayla birlikte rehabilitasyonun birinci basamağını oluşturur.

Bakım veren kişinin, çocuğun tutulması, yatakta pozisyonlanması gibi konularda eğitilmesi gerekir. Programla birlikte çocuk, etkilenmiş kolunu mevcut kuvveti doğrultusunda kullanması için cesaretlendirilir. Ek olarak çocuğun kolu için uygun duyusal girdilerin sağlanması da önemlidir. Çocuğun hem motor aktivitelerinin hem de duyusal yönden desteklenmesi çocuğun büyüme sırasında karşılaşacağı sorunları ve/veya gerilikleri en aza indirmeye ve normal gelişimini takip etmesine yardımcı olur. Tedavi programı kapsamında uygun germe ve kuvvetlendirmeler, duyusal eğitimler, gerekli olduğu takdirde çocuğun kolunu destekleyecek yardımcı cihaz (ortez) kullanımları ve aile eğitimleri tedavinin çok yönlü olması gerektiğinin göstergesidir.

YETİŞKİNLERDE BRAKİAL PLEKSUS YARALANMASI

Brakial Pleksus Nedir?

Brakial pleksus: Omurganın servikal (boyun) bölgesinden başlayan ve koltuk altına doğru gittikten sonra dallarına ayrılan sinir ağıdır. Bu sinir ağı kürek kemiği, omuz, kol ve ellerin hareketlerden ve duyulardan (ağrı, ısı, uzaydaki konumu algılama, dokunma vs.) sorumludur.

Brakial pleksus hasarı omuzdan başlayan kol, ön kol ve eli içeren uzvu etkileyen, fonksiyonel hasara ve fiziksel engelliliğe neden olan periferik sinir yaralanmasıdır. Yetişkinlerde en yaygın nedeni trafik kazaları olmakla birlikte ateşli silah yaralanmaları, delici alet yaralanmaları, omuz üstüne düşme, kolun bir yerde asılı kalması yaralanmaya sebep olabilir.  Ek olarak tümör ve doğuştan oluşan anormallikler sebebiyle de bu sinir ağı yaralanabilir.

Farklı köklerden çıkan sinir dallarının hangisinde ya da hangilerinde yaralanma oluşmuşsa önümüze farklı klinik belirtiler ortaya çıkmaktadır. Örneğin bazı sinir dallarının tutulumuyla omuz ve dirsek kaslarının işlevlerinde bozukluk görülürken diğer sinir köklerinin de yaralanmasıyla el fonksiyonu bozulabilir, hatta buna farklı sendromlarda eşlik edilebilir. Bu belirtiler hangi seviyeden yaralanma olduğuyla ilgili önemli ipuçları vermektedir. Yaralanmanın hangi seviyede olduğu kadar yaralanma sonrası geçen süre ve hedef organa olan uzaklığı da tedavi açısından önemli bir parametredir.

Fizik muayene ve radyografik değerlendirme ile teşhis konulur. Radyografik değerlendirme için BT myelografisi, MRI (manyetik rezonans görüntüleme), Manyetik Rezonans Nörografisi (MRN), Ultrasonografi (USG) ile yapılabilir.  Fizik muayenede ise brakial pleksus tarafından tutulan tüm kas grupların motor işlev ve duyu değerlendirmesi yapılır.  İki nokta ayrımı, derideki duyu alanları, refleksler, eklemlerin aktif ve pasif hareket açıklıkları, kas gücü, horner sendromu varlığı, uzuvlarda oluşan fiziksel farklılıklar ve ağrı incelenir.

Kişiye özel planlanmış rehabilitasyon programlarında kas kuvvetini ve eklem hareket açıklığını korumak için egzersizler, duyusal (sıcak,soğuk,dokunma gibi)  eğitimler, atelleme, elektrik stimülasyonları uygulanan yöntemlerdir.

Brakial Pleksus Cerrahi İşlem

Genel olarak cerrahi müdahalenin optimal zamanı 3-6 ay olarak kabul edilir. Yaralanma şekli cerrahi süresini belirlemektedir, örneğin vasküler (damarsal) sebeplerden yaralanma oluşmuşsa acil müdahale gereklidir. Avülsiyon (kopma) yaralanmalarının tamiri mümkün değildir. Bunun için sinir,tendon transferi gibi yöntemler kullanılır.

Sinir grefti, nörotizasyon (sinir transferi) ve çeşitli yapıların nakli dahil olmak üzere diğer brakial pleksus rekonstrüktif (tekrar yapılandırma) teknikleri uygulanan cerrahi çeşitlerindendir.

“Uzman ekibimiz sizlere yardımcı olabilmek için hazır bekliyor. Sağ alt köşedeki çevrim içi sohbet butonuna tıklayarak bizimle iletişime geçebilirsiniz.”

Sitemiz sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza danışmanız gerekmektedir.

Yorumlar

avatar
  Subscribe  
Bildir