HİDROSEFALİ

Beyin omurilik sıvısı beynin ve omurganın beslenmesini ve dışardan gelen çarpma gibi etkilere karşı korunmasını sağlayan beyin ve omurilik çevresinde sürekli devir daim olan bir sıvıdır. Sağlıklı bir bireyde, bu sıvı bir yandan beyin içinde üretilirken, bir yandan geri emilerek sıvının aynı miktarda kalmasını sağlayarak beynin iç ve dış basıncını dengelemede çok büyük rol oynar.

Hidrosefali halk arasında ‘beynin su toplaması’ anlamına gelir.

Hidrosefali, beyin omurilik sıvısının, beynin içindeki bir sorundan dolayı tıkanması, sıvının normalden fazla üretilmesi ya da yeterince geri emilememesi yüzünden beyin içinde ki boşluklarda birikmesine ve fazla basınca sebep olarak beyinde çeşitli problemlere sebep olmasına verilen addır. Bu sıvının akışı düzeltilemezse fiziksel problemlere, zekâ geriliğine, görme problemlerine, şuur kaybına ve hayati tehlikelere yol açabilir.

Hidrosefali doğuştan var olabileceği gibi sonradan da kazanılabilir. Özellikle bebeklik çağında daha sık görülür.

Belirtiler, yaşa, hastalığın ilerleyişine, kişinin genel durumuna ve toleransına bağlı olarak değişmektedir.

Yeni doğanlarda ve Bebeklerde: Kafatası kemikleri henüz birleşmediği için bu sıvı birikmeye başladığında kafa aynı bir balon gibi yavaş yavaş büyür, kafa derisi incelir, damarlar dışarıdan görülmeye başlar. Bu bebekler normalden daha hareketsiz ve huzursuz olabilirler.  Beslenme problemleri, kusma ve zaman zaman nöbetler görülebilir. Batan güneş belirtisi dediğimiz gözlerin sürekli aşağı ve içe doğru bakıyor olma durumu görülebilir.

Çocuklarda ve Yetişkinlerde: Kafatası kemikleri arasında kaynama olduğu için semptomlar daha farklıdır. Diğer belirtilere ek olarak uyku süresinde artma, hareketlerde dengesizlik, uyuşmalar, kişilik bozuklukları, gelişimin yavaşlaması, hafıza problemleri, idrar kaçırma problemleri, yürüme ve konuşmada bozulmalar görülebilir.

Hidrosefalinin kesin tanısı doktor muayenesi ve çeşitli görüntüleme tetkiklerinden (US, BT ya da MRG gibi) sonra konulur. Erken tanı ve tedavi hastalığın gelişimi için önemlidir.

Yaşlılarda: 60 yaş ve üstü bireylerde hidrosefaliye bağlı belirtiler: Mesane kontrolü kaybı veya sık idrara çıkma dürtüsü,hafıza kaybı,düşünme veya muhakeme becerilerinin ilerleyici kaybı,yürüme güçlüğü,zayıf koordinasyon veya denge.

Hidrosefali Nedenleri: Kafa içi kanamalar, travma, merkezi sinir sistemi enfeksiyonu ve beyin tümörlerine bağlı gelişebilmektedir. Doğumsal nedenlerle de karşımıza çıkabilmektedir.

Hidrosefali komplikasyonları: Sınırlı bir dikkat süresi,otizm, öğrenme güçlüğü, fiziksel koordinasyon problemleri, hafıza ile ilgili sorunlar, konuşma problemleri görme problemleri.

Cerrahi

Cerrahi işlem hidrosefaliye sebep olan tıkanıklığa ya da emilim problemine göre değişiklik gösterir. Cerrahide sıvı akışın normale döndürülmesi amaçlanır. Temelde 2 çeşit cerrahi yöntem vardır.

En sık uygulanan cerrahi yöntem şant takılmasıdır. Beyin omurilik sıvısının fazlasının, beyinden pompalanmasını sağlayan ufak bir alet ameliyatla beyne yerleştirilir ve buradaki fazla sıvının ince bir boru ile cilt altından vücudun başka bölgesine (kalp, mide gibi) aktarılarak idrarla dışarı atılması sağlanır. Şant yerleştirildikten sonra basıncın normal değerlerde tutulması için belirli aralıklarla doktor tarafından kontrol edilmelidir.

Yapılabilen bir diğer cerrahi işlem ise sıvının akması için beyinde farklı bir akış yolu bulunması hedefleyen “Üçüncü Ventrikülostomi” diye adlandırılan endoskopik bir yöntemdir.

**Cerrahi tedaviler dışında beyindeki basıncı azaltmak amacıyla doktor kontrolünde kullanılan medikal ilaçlarda bulunmaktadır.

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon

Cerrahi sonrasında, hidrosefaliye bağlı çeşitli fiziksel (normal gelişimin yavaşlaması, hareket ve denge problemleri, kas ve kemiklerde oluşabilecek problemler) ve zihinsel problemler (zekâ geriliği, öğrenme güçlüğü) oluşabilir.

Problemlerin değerlendirilmesi nörolog, ortopedist, fizik tedavi doktoru, fizyoterapist, psikolog gibi birçok farklı alanda yapılmalı ve erken dönemden itibaren ihtiyaca yönelik destek verilmeye başlanmalıdır.

**Hidrosefali rehabilitasyonuna en erken dönemde başlanmalıdır.

Hastanın ihtiyacına göre kuvvetlendirme egzersizleri, eklemlere yönelik koruyucu germe yöntemleri uygulanır. Özellikle yürüme, denge ve koordinasyon eğitimi verilmelidir. Gerekirse ameliyat sonrası baston ya da yürüteç kullanımı öğretilerek kişilerin bağımsızlığı arttırılmalıdır.

“Uzman ekibimiz sizlere yardımcı olabilmek için hazır bekliyor. Sağ alt köşedeki çevrim içi sohbet butonuna tıklayarak bizimle iletişime geçebilirsiniz.”

Sitemiz sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza danışmanız gerekmektedir.

WhatsApp chat