HALLUKS VALGUS(BUNYON)

İnsan ayağı; bütün vücudun ağırlığını taşıyan kemik, kas, eklem ve yumuşak dokulardan oluşan karmaşık bir yapıdır. Sağlıklı bir ayak için bütün bu yapıların birbirine uyumlu olarak çalışması gerekir. Topuk ve parmaklar yürürken vücut ağırlığımızı neredeyse tamamını (%70-90’ını) taşır ve oluşan problemler kişinin yaşam kalitesini etkiler.

Halluks valgus (bunyon) ise özellikle bayanlarda en sık görülen başparmak problemidir. Ayak başparmak kemiğinin normal açısının bozularak diğer parmaklara doğru yönelmesi, başparmak ekleminin dışarıya doğru çıkıntı yapması, ağrı, kızarıklık ve şekil bozukluğuna sebep olmasıdır. İlerleyici bir hastalıktır. Tedavi edilmezse zamanla başparmak diğer parmakların altına ya da üstüne doğru meyleder ve ayağın tamamını etkileyecek bozukluğa sebep olabilir.  Zamanla oluşan şekil bozukluğu kişiyi estetik olarak rahatsız edebilir ve ayakkabı bulmasını zorlaştırabilir.  Hastalık ileri dönemlerinde diz ve bel problemlerine de sebep olabilir.

Risk Faktörleri:

  • Aile öyküsü
  • Yüksek topuklu ve dar ayakkabı kullanılması
  • Aşırı kilo
  • Düz tabanlık (ayağın içe doğru basması)
  • Aşırı eklem hareketliliği
  • Parmak boyunun normalden uzun ya da kısa olması
  • Bazı metabolik hastalıklar
  • Doğuştan gelen bozukluklar

Hastalığın Belirtileri ve Tanı Konulması

Erken evrelerde kişi tarafından fark edilmesi zordur. Özellikle dar ayakkabı giyildikten sonra başparmak etrafında ağrı, kızarıklık, şişlik, nadiren uyuşukluk ve yanma hissi oluşur. Vücudumuz bu duruma ciltte nasırlar ve cilt altı dokusunda kalınlaşmalar meydana getirerek cevap verir. Bursit dediğimiz ağrılı enflamasyonlar olur.

Tanısı ortopedi doktorunun muayenesi ve röntgen çekildikten sonra parmaklar arasındaki açılara bakılarak konulur ve tedavi yöntemine karar verilir. Hastanın durumuna göre ameliyat veya ameliyat dışı yöntemler kullanılabilir. Her iki yöntemde de temel amaç basıncı azaltmaktır.

Tedavi Yöntemleri

Ameliyat dışı tedaviler oluşmuş olan bozukluğu düzeltmez ancak hastalığın ilerlemesini önlemek ve ağrıyı azaltmak için kullanılır.

  • Başlangıç döneminde uygun ayakkabı seçimleri en etkili koruma yöntemidir.
  • İlaç tedavisi ağrıyı azaltmak için kısa süreli uygulanabilir. Hastaya ayak kaslarını kuvvetlendirecek çeşitli egzersizler önerilebilir.
  • Hastaya kemik üzerine binen yükü azaltacak uygun ayakkabı (topuk yüksekliği 2-4 cm arası olan ve genişliği fazla yumuşak derili) seçimi anlatılır.
  • Hastanın ihtiyacına göre doktor tarafından parmak arasına konularak bozukluğun artmasına engel olacak ve kemiğe binen yükü azaltacak çeşitli aparatlar (gündüz ya da gece ateli, ayakkabı içine koyulan tabanlık ve parmak arası makaraları) önerilebilir.

Tüm ameliyat dışı yöntemler denenmesine rağmen ağrı geçmiyorsa cerrahi yöntemlere başvurulur. Ağrı varlığı dışında sadece estetik kaygılar ile yapılan ameliyatlar sonrasında estetik fakat daha ağrılı bir ayak olacaktır.

Ameliyat kararı doktor tarafından hastanın durumu ve ağrının varlığına göre verilir. Değerlendirmede olmazsa olmaz hastanın “Ayakta Basarken Çekilen Radyografisi” dir. Ameliyatta hedef:

  • Parmakların düzgün hizasının tekrar elde edilmesi
  • Eklemlerin ve kemiklerin uyumunun tekrar sağlanması
  • Bunyonun alınmasıdır.

**Hipermobil ve gevşek kişilerde cerrahi ile düzeltme yapılması zordur.

Halluks valgus hakkında tanımlanmış 150 çeşit ameliyat bulunmaktadır. Yapılacak ameliyat çeşidi hastalığın derecesine ve kişinin ihtiyacına göre belirlenir. Chevron osteotomi bunlardan sadece bir tanesidir.

Hasta durumuna göre 1-3 gün hastanede kaldıktan sonra taburcu edilir. Ayağa verilecek yük zamanla arttırılır ve bu süreçte hastaya özel ayakkabı giymesi önerilebilir. Cerrahi sonrası fizyoterapist tarafından kişiye özel olarak planlanmış rehabilitasyon programına dahil edilirler. Yapılan germe ve güçlendirme egzersizleri ile fonksiyonellik arttırılmış ve ağrının azalması sağlanmış olur.

Yumuşak doku ve kemik iyileşmesi tam sağlandıktan sonra hasta normal yaşantısına tamamen dönebilir.

HALLUKS VARUS

Halluks varus ayak başparmağının kemik yapısında değişik nedenlerden dolayı meydana gelen parmağın dışa doğru çıkması ile karakterize bir ayak sağlığı sorunudur. Bu durum insanlarda travma sonrası, sedef hastalığına, romatoid artrite, doğuştan bir takım kas–iskelet sorunlarına bağlı olarak ortaya çıkabilir. Ancak halluks varusun ortaya çıkmasına genel olarak neden olan durum halluks valgus cerrahileridir.

Halluks varus gelişen hastalarda başlangıçtaki tek sorun şekil bozukluğunun meydana gelmesidir. Ancak oluşan bu şekil bozuklukları ilerledikçe ağrılar ve ayakkabı giyiminde zorlanmalar başlar. Hastalarda hareketlerde kısıtlama, ayak güçsüzlüğü, ayak başparmağında kızarmalar ve yaralar meydana gelir. Bu şikâyetleri yaşayan hastaların bir uzman değerlendirmesinden geçmesi gerekir. Gerekli fizik muayene ve radyolojik incelemeler yapıldıktan sonra tanı koyulur ve varusun derecesi belirlenerek hastaya en uygun tedavi yöntemine karar verilir.

Halluks varusu olan hastaya durumuna göre cerrahi ya da cerrahi dışı bir takım tedavi yöntemleri uygulanır. Cerrahi dışı tedaviler oluşan bozukluğun düzeltilmesinden çok ağrının ve hastalığın ilerlemesinin önlenmesi için uygulanır. Bunlardan en yaygın olanı genellikle fizyoterapistlerin ayak başparmağını doğal pozisyonuna getirmek veya yaklaştırmak amacıyla uyguladığı kinezyolojik bantlama yöntemleridir. Bu yöntem ile ayakkabı giyiminde ve uzun dönemde ağrının azaltılmasında başarı sağlanır. Bunun yanında hastaya ayak yapısına uygun ortezler planlanabilir.

Uygulanan cerrahi dışı tedaviler sonrası başarı sağlanamamışsa gerekli son değerlendirmeler yapılarak halluks varus ameliyatına karar verilir. Yukarıda da belirtildiği gibi halluks varusun oluşmasındaki en önemli neden halluks valgus cerrahileridir. Bu nedenle tedavinin ilk kısmını bu ameliyatı olan hastalara yaklaşım oluşturmalıdır. Halluks varus ameliyatlarında en çok uygulanan yöntem vidalama yöntemidir. Ön ayak kemiklerine uygulanan vidalar ile ayak başparmağı doğal pozisyonuna getirilir. Bunun dışında ameliyatlarda hastanın durumuna göre bağ transferi gibi işlemlerde uygulanabilir. Ameliyat sonrası hasta durumuna göre 1-3 gün arası hastanede gözlem altında tutulur. Eve taburcu edildikten sonra rehabilitasyon programına fizyoterapist ile başlanmalıdır. Ameliyat sonrası rehabilitasyon programını ev içinde yapılacak gerekli modifikasyonlar, artırarak ayağa yük verme çalışmaları, eklem hareket açıklığı, germe, güçlendirme ve başparmağın fonksiyonelliğine göre planlanmış egzersizler oluşturur.

Uzman ekibimiz sizlere yardımcı olabilmek için hazır bekliyor. Sağ alt köşedeki çevrim içi sohbet butonuna tıklayarak bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Sitemiz sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza danışmanız gerekmektedir.