KARDİYAK REHABİLİTASYON

Günümüzde kalp hastalıkları en önemli sağlık sorunudur. Dünya genelinde bütün ölümlerin yaklaşık %50’sini kalp hastalıkları oluşturmaktadır. Medikal tedavilere ek olarak, Kardiyak Rehabilitasyon (KR) uygulamaları Dünya Sağlık Örgütü tarafından kalp hastalıklarının tedavisinde ana bileşenlerden biri olarak kabul edilmektedir.

Kardiyak rehabilitasyon, kalp hastalarının mümkün olan en iyi fiziksel, zihinsel ve sosyal koşulları sağlayarak bireyin tekrar topluma kazandırılmasını amaçlayan multidisipliner tedavi yaklaşımıdır. Erken ve geç dönem kalp hastalarının mümkün olan en erken sürede kardiyak rehabilitasyona başlaması gerekmektedir.

Kardiyak Rehabilitasyonun Amaçları:

  • Kalp hastalıklarının etkilerini önlemek
  • Ani ölüm risklerini ortadan kaldırmak
  • Damar tıkanıklığının ilerlemesini önlemek
  • Fonksiyonel kapasiteyi geliştirmek
  • İşe geri dönüşü sağlamak
  • Psikososyal durumu iyileştirmektedir.

Kardiyak rehabilitasyon uygulamaları: Hasta değerlendirilmesi, egzersiz eğitimi, kilo kontrolü, beslenme danışmanlığı, tütün kullanımının önlenmesi, psikolojik destek tedavilerinden oluşmaktadır.

Kardiyak Rehabilitasyon Kimlere Uygulanır?

Kardiyak Rehabilitasyon uygulamaları,

  • Egzersiz sırasında oluşan göğüs ağrısında,
  • Kalp krizi sonrası,
  • Koroner arter hastalığı olanlarda,
  • Koroner Arter Bypass Grefti (KABG) ameliyatı olanlar,
  • Kalp kapağı tamiri veya değişimi ameliyatı olanlar,
  • Perkütan Koroner Anjiyoplasti girişimlerinden sonra
  • Konjestif Kalp Yetmezliği
  • Periferik Damar Hastalığı
  • Kalp Pili takılan hastalarda
  • Hipertansiyonlu hastalarda
  • Aritmili hastalarda
  • Metabolik Sendromlu hastalarda güvenle uygulanmaktadır.

Kardiyak Rehabilitasyon Kimlere Uygulanmamalıdır?

Kardiyak Rehabilitasyon uygulamaları,

  • Kararsız göğüs ağrısında
  • Dinlenim esnasında Büyük Kan basıncının 200mmHg olması
  • Dekompanse Kalp yetmezliğinde
  • Kalp zarı iltihabı,
  • Tam kalp bloğu
  • Kontrolsüz sinüs ve ventriküler aritmiler
  • Egzersizler artan ventriküler aritmiler
  • Akut ateşli hastalıklar
  • Ciddi aort darlığı olan hastalarda uygulanmamalıdır.

Kardiyak Rehabilitasyonun Faydaları

  • Mortalite azalır
  • Hastaneye yatış riski azalır
  • Yaşam kalitesini artar
  • Fonksiyonel kapasite artar
  • Anjina (Göğüs Ağrısı) eşiği artar
  • Kardiyak hastalık risk faktörlerini azalır
  • İstirahat kalp hızı azalır
  • İşe geri dönüşü sağlar
  • Depresyon ve kaygı azalır
  • Topluma adaptasyon sağlanır

Kardiyak Rehabilitasyon 4 Fazdan oluşmaktadır.

  • Faz 1, Hasta İçi Dönem (1-10 gün)
  • Faz 2, Taburculuk Sonrası Erken Dönem (2 –12 Hafta)
  • Faz 3, Egzersiz Eğitimi Dönemi (3–9 ay)
  • Faz 4, İdame Dönemi (Yaşam Boyu)

Faz 1 Hastane İçi Dönem

Kalp krizi, CABG (By-pass) ameliyatı, Kalp kapak ameliyatları, Anjiyoplasti, Kalp nakli, Koroner arter hastalıkları, Anjina Pektoralis (Göğüs Ağrısı) gibi kalp hastaları nedeniyle hastaneye yatışı yapılan hastalarda uygulanmaktadır.  Hastaneye yatışın birinci gününden itibaren başlar ve hasta taburcu olana kadar ki dönemi kapsar. Faz 1 dönemi kendine bakım aktiviteleri, pasif ve aktif eklem hareketleri, mobilizasyon ve hasta eğitimlerini içerir.

Faz 1 Programın Amacı:

  • Hastanın, hastalığı doğrultusunda en kısa sürede mobilize ederek fonksiyonel kapasite kaybını engellemek
  • Egzersiz kapasitesini düzeltmek
  • Kendine bakım aktivitelerini nasıl yapacağının öğretilmesi
  • Hastanın psikolojik olarak kendini iyi hissetmesini sağlamak
  • Risk faktörleri hakkında bilgi vermek
  • Hastanın taburculuğa hazırlanmasıdır. (Faz 2’ye geçiş)

Faz 2 Taburculuk Sonrası Erken Dönem

Hasta taburcu olduktan sonra başlayan bu evrede yaşam tarzı değişiklikleri, risk faktörlerinin ortadan kaldırılması ve düzenli medikal takibin yapılması gerekmektedir. Hastalar belli sıklıklarda hastanede monitörize bir şekilde fizyoterapist eşliğinde egzersizlere başlayabilirler. Hastaların risk düzeylerine göre kademeli olarak artan egzersiz programları planlanır. Hastanın durumuna göre günlük 30 dakikalık yürüyüş yapması önerilir ve egzersizlerin 4 MET’ten fazla olmaması istenir. Hastaların, hastaneye gelmesi mümkün değilse ev temelli egzersiz programları oluşturulmalıdır.

Faz 3 Egzersiz Eğitimi Dönemi

Bu evre fiziksel dayanıklılığı geliştirmek için yoğun aerobik egzersiz eğitiminin verildiği dönemdir. Hastaneden çıktıktan sonra 3-9 aylık dönemi kapsamaktadır. Hastaların maksimum egzersiz kapasitesi belirlendikten sonra egzersiz programı oluşturulmaktadır. Yoğun aerobik egzersizler, güçlendirme egzersizleri, denge ve koordinasyon egzersizleri ve gevşeme egzersizleri verilir.

Aerobik egzersizler büyük kas gruplarını içerecek şekilde (yürüyüş, yüzme, bisiklet, dans) olmadır. Egzersizin şiddeti maksimum oksijen tüketiminin %40-85’i, maksimum kalp hızının %55-85’i ya da BORG ölçeğine göre düzenlenir. Egzersiz süresi 20-60 dakika olmalıdır. Egzersizler haftada 3-5 kez tekrarlanmalıdır. Hastanın bireysel gelişimine göre kademeli olarak egzersizler süresi, sıklığı ve şiddetti arttırılır.

Faz 4 İdame Dönemi  

İdame döneminde daha önceki fazlardan elde edilen olumlu alışkanlıkların ve fiziksel dayanıklılığın hastalar tarafından korunduğu ve yaşam boyu devam eden dönemdir. Hastane ziyaretleri azalmıştır. Hastalar haftada 3 kez minimum 30 dakika düzenli spor yaparak, egzersiz eğitimi döneminde elde ettikleri kazanımları koruyabilirler.

Sonuç olarak kardiyak rehabilitasyon, kalp hastalıklarında hastaneye yatış itibariyle başlayıp ömür boyu devam eden bir tedavi yöntemidir. Kardiyak rehabilitasyon ile hastaların ölüm riski azalır, hastaneye yatış riski azalır, yaşam kalitesi ve fonksiyonel kapasitesi artar. Ülkemizde kardiyak rehabilitasyon programlarına katılım maalesef yeterli düzeyde değildir. Kalp hastalarının topluma kazandırılması ve yaşam kalitesinin artması için kardiyak rehabilitasyon programlarına katılımın arttırılması gerekmektedir.

“Uzman ekibimiz sizlere yardımcı olabilmek için hazır bekliyor. Sağ alt köşedeki çevrim içi sohbet butonuna tıklayarak bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Sitemiz sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza danışmanız gerekmektedir.