Diz Kireçlenmesi (Gonartroz)

Gonartroz dizde; ağrı, sertlik, ödem, şişlik, eklemde sıvı birikimi, eklemde dayanıksızlık, eklem çevresindeki kas zayıflığı ve küçülme ile seyreden fiziksel fonksiyonlarda bozulma ve yaşam kalitesinde azalmaya neden olan ilerleyici bir hastalıktır. Gonartroz, 55-75 yaşları arasında erkeklere göre kadınlarda daha sık karşılaşılır. Kadınlarda 40 yaşından sonra görülme oranı artarken erkeklerde bu artış 50 yaş üzerinde görülür.

Gonartroz Neden Olur?

Eklemlerin üzerine binen yükü dengeli bir şekilde emip dağıtarak, istenen hareketi rahat yapmasını sağlayan eklem kıkırdağı, kemik, bağlar gibi yapıların doğumsal ya da sonradan gelişen bozuklukları nedeniyle olur. Ayrıca vücut kilosunda artış olduğu gibi eklemlerin üzerindeki yüklerin ya da mesleki nedenlere bağlı olarak eklemlerin normal çalışma koşullarının değişmesi de gonartrozun oluşma nedenleri arasındadır.

Belirti ve bulgular; Ağrı, hassasiyet, sabah sertliği, eklem hareketinde kayıp, eklem tutukluğu, eklem şişliği, ödem. Ağrı; acı ve sızlayıcı tarzdadır. Diz ekleminde başlayan ağrının aktiviteyle artıp, istirahatle yatışır tarzda olması, ağrının yıllar içinde artarak buna hareket kısıtlılığı ve eklem bozukluklarının eklenmesi tipiktir. Eklem sertliği 30 dakikadan daha kısa sürelidir.

Gonartroz; yürüme, merdiven inme ve çıkma, çömelip kalkma, eğilme ve kaldırma, çorap ve ayakkabı giyme gibi aktivitelerde kısıtlanmaların ortaya çıkmasına yol açar. Ev temizliği, alışveriş, seyahat, spor, ibadet ve çalışma aktivitelerinde zorlanmalar katılım kısıtlılıklarına neden olmakla birlikte fonksiyonel düşüşte görülür.

Risk Faktörleri: Yaş, cinsiyet, kilo, eklemlerde yapısal bozukluklar, eklem hastalıkları, eklemlerin aşırı kullanımı risk faktörleridir. Yaş ilerledikçe hastalığın görülme sıklığı artar. Kadınlarda erkeklere oranla daha fazla görülür. Aşırı kilolu veya obez kişilerde diz eklemine binen yük arttığı için kilo en sık görülen risk faktörleri arasındadır.

Gonartroz’da Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon

Tedavide Amaç: Ağrının azaltılması, diz eklemine ait semptomların kontrol edilmesi, diz eklem fonksiyonlarının korunması ve geliştirilmesi, kas kuvvetinin korunması ve artırılması, diz ekleminde bozuklukların oluşmasının önlenmesi, hastanın genel fiziksel aktivite ve fonksiyonel düzeyinin artırılması, yaşam kalitesinin artırılması, hasta ve ailesinin eğitimi.

Hasta eğitimi: Diz eklemine aşırı yük bindiren aktiviteler ve bunlardan kaçınma yolları hakkında hastanın bilgilendirilmesi sadece ağrıyı azaltmakla kalmaz ileride oluşabilecek hasarı da önler. Bu amaçla hastaların uzun süre ayakta durmamaları, çömelmemeleri ve diz üstüne çökmemeleri istenir. Sandalye boyunun artırılması, tuvaletin yükseltilmesi, merdiven kullanımının azaltılması gibi ev içinde düzenlemeler yapılması önerilir. Ayrıca istirahat ve aktivitenin dengelenmesi, egzersizlerin ağrısız sınırda yapılması, uygun olmayan pozisyonlardan uzak durulması ve ağrıya kulak verilmesi konusunda da hastalar bilgilendirilmelidir.

Fizyoterapi; Çeşitli fizyoterapi yöntemleri gonartrozlu hastaların semptomlarını düzeltmede oldukça önemli role sahiptir. Termoterapi (ısı ve sıcak uygulamaları), çeşitli elektrikli uyarı yöntemleri, egzersiz ve manuel tedavi girişimleri, bantlama, ortez ve ateller, takviyeler ve uygun ayakkabıların giyilmesi, hareketi kolaylaştıran yardımcı araç ve gereçlerin kullanımı gibi yöntemler sık kullanılan fizyoterapi girişimleri arasındadır.

Egzersiz: Burada amaç ağrıyı azaltmak ve fiziksel fonksiyonları düzeltmektir. Hedef hem etkilenen hem de risk altındaki eklemleri koruyarak işlevselliğini artırmak hareketsizliği önlemektir.

Uygun egzersiz programı kuvveti, esnekliği, egzersiz kapasitesini artırırken, yürüyüş problemlerinin güvenli şekilde azaltılmasına yardım edebilir. Normal eklem hareket açıklığı egzersizleri, esneklik ve germe egzersizleri, dirençli egzersizler, su içinde bireysel veya grup olarak yapılan egzersizler, denge ve koordinasyon egzersizleri uygulanmaktadır.

Unutulmamalıdır ki, her hastalık her insanda aynı şekilde deneyimlenmez. Kişiye uygun fizik tedavi ve rehabilitasyon programları fizik tedavi hekimleri ve fizyoterapistler tarafından belirlenmeli ve uygulanmalıdır. Bu güvenli bir yöntem olduğu gibi gonartrozlu bireylerde yüz güldürücü sonuçlar alınması için elzemdir.

Sitemiz sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza danışmanız gerekmektedir.

WhatsApp chat