Omurga Eğriliği (Skolyoz)

Omurga eğriliği olarak bilinen skolyoz en sık görünen omurga problemidir. Normal omurga önden ve arkadan bakıldığında düzdür. Omurga eğriliği (cobb açısı) 10 derecenin altında ise buna sipinal asimetri denir ve herhangi sağlık problemine yol açmaz. Asimetri toplumda %10 oranında görünür. Omurga eğriliği 10 dereceden fazla olduğu duruma SKOLYOZ denir. En fazla bel ve sırt bölgelerinde görünür. Skolyoz bir ya da birkaç bölgede oluşabilir. Skolyoz görüntüsüne göre ”S” ya da ”C” şeklinde adlandırılır.

Her yaşta görünebilir. Çocuklarda skolyoza en az yetişkinler kadar rastlanılmaktadır. Genetik faktörler; vücudu mekanik olarak yanlış kullanma ve çeşitli hastalıklara bağlı olarak oluşabilir.

Ergenlik öncesi skolyozun artması %50, ergenlik sonrası %20 olarak saptanmıştır. Hastalığın skolyoz başlangıç yaşı ile hastalığın şiddeti doğru orantılıdır. ”S” skolyoz (çift eğrilik) ”C” Skolyoza göre daha çok probleme neden olmaktadır.

SKOLYOZ NASIL SAPTANIR?

Skolyoz Aile sağlığı merkezlerinde hekim tarafından rutin muayenede, Anne baba tarafından, çocuğun kendisi tarafından, başka bir nedenden dolayı röntgen çektirme sonucu saptanabilir. Skolyozun varlığından omuzlar ile kürek kemiklerinin eşitsizliğinden de şüphelenebilirsiniz.

SKOLYOZUN BELİRTİLERİ NELERDİR?

  • Bir omuz diğerine göre daha yüksektir
  • Bir kürek kemiği diğerinden daha belirgindir.
  • Bir kalça diğerine göre daha yüksektir.
  • Bir bacak daha uzun görünür.
  • Omurganın yana eğriliği vardır.
  • Bel gamzelerinde asimetri gözükür.
  • Baş ve kalça aynı hatta değildir.
  • Kızlarda meme dokusunda asimetri gözlenir.
  • Omurga çıkıntılarını takip ettiğinizde düz bir çizgi halinde değildir.

YAPISAL SKOLYOZ VE YAPISAL OLMAYAN SKOLYOZ

Yapısal olmayan skolyoz genellikle 10 yaştan sonra başlar. Aktif kas gücü ve egzersiz ile düzeltilebilir.

Bu durumda en erken dönemde fizyoterapi uygulamaları başlanarak ve kısalık desteği uygulanarak skolyoz düzeltilir.

Erken yaşta görünen yapısal olmayan skolyoz ilerleyebilir bu nedenle iyi takip ve doğru egzersiz ile skolyoz kontrol altına alınmalıdır.

Yapısal skolyoz; Nedeni bilinmeyen skolyoz, Doğumsal skolyoz, Nöromüsküler skolyoz (nörolojik ve kas hastalıklarına bağlı) olarak kendi içinde 3’e ayrılır.

Nedeni bilinmeyen skolyoz (idiopatik skolyoz)

Skolyozun en sık görünen çeşididir (Tüm skolyozların %80’i) Eğer skolyoz açısı 20 dereceden fazla ise MR yöntemi ile değerlendirme yapılır. Skolyoz çevre kaslara ve dengeye etki eder. İdiopatik skolyoz yaşlara göre farklı sonuçlar gösterir. 0-3 yaş arasında ortaya çıkan skolyozda akciğer problemleri ortaya çıkma olasılığı yüksektir. 10-17 yaş arası görünen skolyozda deformite çok fazladır. Estetik olarak bozulma göz önündedir ilerleyicidir kızlarda daha fazla görülür.

Doğumsal skolyoz (Konjenital skolyoz)

Doğumsal skolyoz embriyonun gelişimi sırasında omurganın yapısal olarak gelişme kusurundan kaynaklanır. 1000 doğumdan birinde görülmektedir. Hamilelik sırasında kullanılan ilaçların sebep olabileceği düşünülmektedir. Solunum sisteminde, böbrek ve mesane problemleri, kalça problemleri görülebilir. Tedavi erken dönemde başlanmalıdır.

Nörolojik ve kas hastalıklarına bağlı

Nörolojik ve kas hastalıklarının ilerlemesi skolyozun da ilerlemesine neden olur.

SKOLYOZ TEDAVİSİ

Tedavi fizyoterapist ve hekimlerin değerlendirmesi sonucu kişiye yönelik planlanır. Tedavi planlanırken kişinin yaşı ve kemik gelişimi çok önemlidir. Tedavinin birinci amacı skolyozun ilerlemesini durdurmaktır. İkincil amacı ise deformitelerin düzeltilmesi ve düzeltilen deformitenin korunmasını kapsar. Doğru müdahelelerle skolyoz açısında azalma da görülebilir.

Genel olarak tedavi seçenekleri şu şekidedir:

  • Skolyoz açısı 25 dereceden az eğriliklerde gözlem.
  • 25 dereceden fazla açılarda fizik tedavi ve ortezlemeler (skolyoz koreseleri)
  • 40-50 derece skolyozda ise cerrahi tedavi uygulanır.

Bu tedavi seçenekleri doktorun değerlendirmesine göre değişiklik gösterebilir.

Skolyoz için fizik tedavi oldukça kıymetlidir, tedavinin ilk basamağı skolyozlu hasta eğitimidir. Çünkü bu eğrilik seviyesine göre değişkenlik göstermekle birlikte kişinin yaşam kalitesini az-çok etkiler. Hasta eğitimi, doğru müdahele ve egzersizlerle skolyozu (uygun açılarda ise) yenmek mümkündür.

Eğriliğin düzeltilmesi, Ağrı ve akciğer problemlerinin giderilmesini sağlar. Eğrilik 20-30 derece ise performans sporları önerilmez. Eğrilik 30-50 derece ise birey okuldaki spor aktivitelerine ortezi ile birlikte katılabilir. Eğrilik 50 derecenin üzerinde ise bisiklet, yürüyüş ve yüzme gibi sporlar önerilir.

Cerrahi sonrası tenis, kayak, trombolin, jimlastik, temas sporlarından kaçınılması gereklidir.

Schroth Tedavisi

Konservatif skolyoz tedavisi yaklaşımında 3 boyutlu tedavi şekli kullanılarak bozulan dokuları her düzlemde yeniden düzenlemeyi amaçlar. Yaklaşımın temel standartlarını ve modern tekniklerini uygulamak için skolyotik omurganın ve buraya yapışan yumuşak dokuların fonksiyonlarını iyi bilmek gerekir.

Egzersiz barı, ayna, dirençli lastikler, çubuklar, egzersiz topu gibi ekipmanlar kullanılır. Terapist tarafından verilen görsel, işitsel ve manuel uyaranlar düzelmeyi destekler.

Schroth tedavisi değişen omurganın akciğer fonksiyonlarını olumsuz etkilediğini göz önünde bulundurarak tüm egzersizler solunum egzersizleriyle kombine bir program oluşturmaktadır.

Var olan eğriliği egzersiz sırasında düzeltmeyi, asimetrik duruşun düzeltilmesi ve düzeltilmiş düzgün postürün günlük yaşamda devamının uyarlanmasını hedefler. Skolyozun yönüne göre kişiye iş yerinde, okulda, evde oturma pozisyonunun nasıl olması gerektiği öğretilir.

Schroth skolyoz egzersiz hareketleri bireysel olarak veya grup terapileri şeklinde yapılabilir. Program sırasında kazanılan düzelmenin korunması için ev egzersizleri ile desteklenir.

Scroth methodu ile skolyoz için yoğun rehabilitasyon programı:

  1. Özel solunum programı: Kısıtlanmış solunum kapasitesini arttırmak amaçlı uygulanır.
  2. Su içi egzersiz programları: Özel havuzlarda eğitim programları.
  3. Eğitim: Temel bilgilendirme ve skolyozu anlama.
  4. Bireysel egzersizlerin eğitimi: Günlük yaşamda hareket stratejileri, ailenin eğitime uyumu, gerekli ise brace uygulaması.
  5. Balneoterapi ve fizik tedavi: Medikal banyo, fizyoterapi tekniklerine ek eğri tedavi modaliteleri, şeklinde bir program uygulanmaktadır

Schroth yöntemi skolyozu olan her yaş grubu hastalarda uygulanabilir. Erişkin çağda vücut algısının iyileşmesinde ve ağrıların azalmasında etkili olabilir. Her hasta için farklı hedefler belirlenerek maksimum fayda sağlanmaya çalışılır.

Günümüzde fizyoterapistler Schroth ‘un uluslararası kurslarını bitirdikten sonra, “Uluslararası Sertifikalı ve Yetkili Schroth Terapistleri Listesi” ne kaydediliyor.

Schroth Tedavisinin Seyri

Avrupa Birliğinde ve Alamanya da konservatif tedavi yaklaşımı yaşa ve açıya göre belirlenmektedir. 15 derecelik ve altında eğriliği olan ergenlerde ev egzersiz programı ile takip yapılırken 20-30 derecelerde yoğun skolyoz tedavisi ve breys kullanılabilir.

Erişkin bireylerde 30-40 derecelerde orta düzeyde ağrı varsa ev egzersiz programı önerilir. 40 derece üstündeki solunum fonksiyon bozukluğu ve ağrı ile ilişkili hastalarda yoğun skolyoz tedavisi önerilir. 10°-45° arasında schroth egzersizleri ve korseleme derecenin durdurulmasında ve düşürülmesinde yapılan çalışmalarda etkili olduğu bulunmuştur.

45° üzeri derecelerde ortopedist tarafında detaylı incelemeler yapılmalıdır. Egzersizlere haftada en az bir kez fizyoterapist eşliğinde olacak şekilde devam edilir. Ortalama 4-6-12 ayda bir ortopedist kontrolleri yapılan hastaların röntgenleri yenilenir, korsenin etkinliği tekrar gözden geçirilir. Hasta ergen ise tedavi minimum ergenliğin sonuna kadar devam etmektedir.

Uzman ekibimiz sizlere yardımcı olabilmek için hazır bekliyor. Sağ alt köşedeki konuşma butonuna tıklayarak bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Sitemiz sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza danışmanız gerekmektedir.