Ayağın en önemli görevi vücuda destek yüzeyi sağlamak, hareket sırasında bacaklara binecek yükleri dengelemek ve yürüme esnasında vücudun öne doğru hareketine bir başlangıç hızı kazandırmaktır. Bu amaca hizmet için ayakta bulunan kemikler birbirleri ile çeşitli yarı oynar eklemler yapmıştır. Bu kemikler harekete ve yüklenmelere karşın özel bir takım şekillenmelere uğramıştır. Bu sayede ayak, vücudun yer ile temas eden tek uzvu olarak sabitlik sağlama, yerin tepki kuvvetini dengeleyip emme ve hareketlerimizi başlatıp sürdürme görevlerini üstlenecek şekilde organize olmuştur. Bu organizasyon oluşurken ayağın görevine yardımcı olacak bazı kavisler meydana gelmiştir.

Bu Kavisler (Ark’lar) :

Medial Longitidunal Ark    (Ayağın İç Kısmındaki Kavis)

Lateral Longitidunal Ark    (Ayağın Dış Kısmındaki Kavis)

Transvers Ark                      (Ayağın Ortasındaki Enine Kavis)

Bu kavislerden medial longitidunal arkın (ayağın iç kısmındaki) belli sebeplere bağlı olarak yüksekliğindeki değişim ile pes planus (düz taban) ve pes kavus (çukur ayak) adı verilen patolojik durumlar ortaya çıkar.

PES PLANUS

Pes planus halk arasında bilinen karşılığı ile düz tabanlılık ayak tabanında normalde bulunması gereken iç (medial) kavisin değişik derecelerde azalması ya da tamamı ile kaybolması durumudur. Günümüzde sıkılıkla çocukluk çağında karşılaşılan bir durum olsa da yetişkinlerde de görülebilen ve kişinin tüm normal yaşantsını günlük fiziki koşullarda da dahil çeşitli sorunlara yol açarak etkileyen bir sorundur. Bu nedenle yaşam kalitesini olumsuz etkileyen bir ayak hastalığı olarak kabul edilmektedir. Pes planus ayaktaki kemiklerin ve ayağın stabilizasyonunu sağlayan esnek bağ yapılarına yüklenmelerden dolayı meydana gelir. Ayak ve alt bacak grubu kasları bu durumu dengelemeye çalışsa da başaramaz. Bu nedenle normalde ayakta bulunması gereken yapı ve bu yapıların katıldığı hareketler beklenilen gibi olmaz ve değişik sorunların ortaya çıkmasına neden olur. Bu hastalığın çeşitlerini normalde iç kavisin bulunduğu ancak yürüme sırasında kavisin kaybolduğu esnek pes planus, normalde de yürüme sırasında da kavisin bulunmadığı rijit (sert) pes planus, belirli bir dönemde olan ve sonradan kendiliğinden ortadan kalkan fizyolojik pes planus şeklinde ifade edebiliriz.

Normalde bir yürüme esnasında önce topuk vuruşu devamında ayakta meydana gelen yuvarlanmalar ile beraber parmak ucu yükselişi olur ve vücut ağırlığı da topuktan öne doğru iletilir. Ancak pes planuslu kişi yürüme esnasında vücut ağırlığını topuktan öne doğru dengeli bir şekilde iletemez. Bu durum vücut biomekanik dengesinde bozulmaya neden olur ve bunun sonucu olarak da kişilerde ayak ağrıları, bel ağrısı, içe basma, dizlerin içe bakması, kalça seviye farkları gibi farklı patolojiler meydana gelir. Bunlara ek olarak pes planuslu bazı kişilerde özellikle ayak- ayak bileği ve diz yaralanmalarına daha yatkın oldukları yapılan araştırmalarda gösterilmiştir. Bunlardan yola çıkılırsa sürekli ayak ağrıları hisseden özellikle de ağrının uzun süreli yürüme ya da ayakta durma sonucu meydana gelme gibi bir özelliği söz konusu ise kişi bir uzman tarafından pes planus durumu değerlendirilmelidir.

Klinikte pes planus tanısı için fizik muayene yöntemleri, radyolojik görüntülemeler, ayak izi görüntüleri gibi yöntemler kullanılır. Tedaviye karar verilirken hasta yaşı, hastanın durumu, pes planusun derecesi, pes planusun çeşidi gibi durumlar değerlendirilir.

Fizyoterapi ve Rehabilitasyon

Fizik tedavi ve ilaç tedavisinin uygulanacağı hasta gruplarında hastaya özgü ayağı destekleme adına özel ayakkabılar, tabanlıklar ve ortezler tasarlanabilir. Hastanın ağrısını azaltma amaçlı soğuk uygulamalar yapılabilir. Ayağa binen yükü hafifletme adına bandajlamalar uygulanabilir. Tedavinin en önemli kısmı ise hastaya özgü egzersiz programlarıdır. Parmak ucunda ve topuk ucunda yükselme, ayak parmaklarıyla bir cismi tutmaya çalışma, çarşaf toplama gibi egzersizler planlanır. Ayrıca egzersiz programına germe egzersizleri de eklenir. Bu durum tedavide alınan başarılı sonuçların artmasına yardımcı olur.

Konservatif tedavinin yetersiz geleceğine karar verilen ileri durumlarda cerrahi tedavi seçeneğine başvurulur. Cerrahi tedavi de ayak kemiklerinde ve bağlarda hastanın durumuna uygun şekilde gerekli işlemlerin uygulandığı düzeltme ameliyatları yapılır.

PES KAVUS

Çukur ayak olarak da bilinen pes kavus, ayak iç kavis yüksekliğinin normalden daha fazla bir yüksekliğe sahip olmasıdır. Oluşmasında birçok neden rol oynar. Genetik nedenler sonucu, sinirleri etkileyen birtakım olaylar sonucunda ya da geçirilen bir kaza veya alınan bir travma sonrası gelişmesi söz konusu olabilir. Meydana gelen pes kavus yürüme problemleri, ayakkabı giyiminde zorluk, ayak parmaklarında pençe görünümü ya da yük dengesizliğinin yol açtığı nasırlaşmalar ve ağrılara neden olur. Bu tarz sorunlarla karşılaşıldığında uzman değerlendirmesi sonucu pes kavus tanısı ortaya çıkabilir. Tanı için fizik muayene bulguları incelenir ve radyolojik tetkikler yapılır.

Fizyoterapi ve Rehabilitasyon

Tedaviye karar verilen hasta grubunda amaç ayak iç kaslarını güçlendirmektir. Bu sayede deformite sebebiyle artan ayak taban basıncı dağıtılmaya çalışılır. Buna yönelik hastaya uygun egzersiz programı oluşturulur. Oluşturulan bu egzersiz programına başparmak germe egzersizleri gibi germe egzersizleri de eklenir. Ayrıca ayağın normalden fazla olan kavsini destekleme ve yükü dengeleme adına özel tabanlıklar kullanılabilir. Zayıf kasların germe ve güçlendirilmesinin yanında hastaya denge eğitimi de verilir.

Ciddi şekil bozuklukları ve sorunlar mevcut ise tedavi seçeneği cerrahi olur. Cerrahide hastanın sorununa uygun kemik düzeltmeleri ve bağ transferleri yapılır.

“Uzman ekibimiz sizlere yardımcı olabilmek için hazır bekliyor. Sağ alt köşedeki çevrim içi sohbet butonuna tıklayarak bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Sitemiz sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza danışmanız gerekmektedir.

 

Yorumlar

avatar
  Abone Ol  
Bildir
WhatsApp chat